19

ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ ട്രാം ​സ​ർ​വീ​സ് ഉ​ള്ള ന​ഗ​ര​മേ​ത് എ​ന്ന ചോ​ദ്യ​ത്തി​ന് ഒ​രേ​യൊ​രു ഉ​ത്ത​ര​മേ​യു​ള്ളൂ- കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത. എ​ന്നാ​ൽ അ​തു മാ​ത്ര​മ​ല്ല വി​ശേ​ഷ​ണം. ഏ​ഷ്യ​യി​ലെ ഏ​റ്റ​വും പ​ഴ​ക്കം​ചെ​ന്ന, വൈ​ദ്യു​തി ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചോ​ടു​ന്ന ഇ​പ്പോ​ഴും നി​ര​ത്തി​ലു​ള്ള ട്രാം ​സ​ർ​വീ​സും ഈ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​നു മാ​ത്രം സ്വ​ന്തം. 1873ൽ ​ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ ആ​ദ്യ​ത്തെ ട്രാം ​കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ൽ വ​രു​മ്പോ​ൾ അ​ത് കു​തി​ര​വ​ലി​ക്കു​ന്ന, മ​ണി​ക്കൂ​റി​ൽ മൂ​ന്നു മൈ​ൽ മാ​ത്രം വേ​ഗ​ത​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന, പാ​ള​ത്തി​ലോ​ടു​ന്ന ഒ​രു ഗ​താ​ഗ​ത സം​വി​ധാ​നം മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു. റി​പ്പ​ൺ പ്ര​ഭു​വി​ന്‍റെ കാ​ല​ത്താ​ണ് ട്രാം ​ഇ​വി​ടെ​യെ​ത്തി​യ​ത്.

പി​ന്നീ​ട് മ​ദ്രാ​സി​ലും ബോം​ബെ​യി​ലും ബ​റോ​ഡ​യി​ലും നാ​സി​ക്കി​ലും കാ​ൺ​പു​രി​ലും ഭാ​വ്ന​ഗ​റി​ലു​മെ​ല്ലാം ട്രാം ​എ​ത്തി.1895​ൽ ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ ആ​ദ്യ ഇ​ല​ക്ട്രി​ക്ക് ട്രാം ​ഓ​ടി​യ​ത് മ​ദ്രാ​സി​ലാ​ണ്.1930 മു​ത​ൽ1970 വ​രെ​യു​ള്ള കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ൽ ഇ​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ലെ​ല്ലാം ട്രാം ​സ​ർ​വീ​സ് വി​ജ​യ​ക​ര​മാ​യി ന​ട​ന്നി​രു​ന്നു. എ​ന്നാ​ൽ കാ​ലാ​ന്ത​ര​ത്തി​ൽ അ​തെ​ല്ലാം സേ​വ​നം നി​ർ​ത്തി.

ക​ൽ​ക്ക​ട്ട ട്രാം​വേ​സ് ക​മ്പ​നി​യു​ടെ മേ​ൽ​നോ​ട്ട​ത്തി​ൽ 1902ൽ ​ഇ​ല​ക്ട്രി​ക്ക് ട്രാം ​എ​ത്തി​യ​തോ​ടെ ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ മു​ഖ​ച്ഛാ​യ​ത​ന്നെ മാ​റു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​ര​ട്ട​ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ളാ​യ കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യേ​യും ഹൗ​റ​യേ​യും ബ​ന്ധി​പ്പി​ക്കു​ന്ന ത​ല​ത്തി​ലേ​ക്ക് ട്രാം ​അ​തി​ന്‍റെ സേ​വ​നം പ​ടി​പ​ടി​യാ​യി ഉ​യ​ർ​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്തു. ഹൗ​റ​യെ ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ ഏ​റ്റ​വും തി​ര​ക്കേ​റി​യ, ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ റെ​യി​ൽ കെ​ട്ടി​ട സ​മു​ച്ച​യ​മാ​ക്കു​ന്ന​തി​ൽ ട്രാം ​വ​ലി​യ പ​ങ്കു​വ​ഹി​ച്ചു.

പ്ര​താ​പ​കാ​ല​ത്ത് കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത ട്രാ​മി​ന് 25 ദി​ശ​ക​ളി​ലേ​ക്ക് സേ​വ​ന​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​ന്നും ദി​വ​സേ​ന പ​തി​ന​യ്യാ​യി​ര​ത്തോ​ളം യാ​ത്ര​ക്കാ​ർ ട്രാ​മി​നെ ആ​ശ്ര​യി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. ഏ​റ്റ​വും ചെ​ല​വു​കു​റ​ഞ്ഞ, പ​രി​സ്ഥി​തി​സൗ​ഹൃ​ദ​മാ​യ ട്രാം ​ഇ​പ്പോ​ൾ ആ​റു ദി​ശ​ക​ളി​ലേ​ക്കു മാ​ത്ര​മാ​ണ് സ​ർ​വീ​സ് ന​ട​ത്തു​ന്ന​ത്. വെ​സ്റ്റ് ബം​ഗാ​ൾ ട്രാ​ൻ​സ്‌​പോ​ർ​ട്ട് കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ നേ​രി​ട്ടാ​ണ് ഇ​പ്പോ​ൾ ട്രാം ​സ​ർ​വീ​സി​നു മേ​ൽ​നോ​ട്ടം വ​ഹി​ക്കു​ന്ന​ത്.

153 വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ

ക​ഴി​ഞ്ഞ ഫെ​ബ്രു​വ​രി 24ന് ​ട്രാം സ​ർ​വീ​സി​ന്‍റെ 153-ാം വാ​ർ​ഷി​കം വി​പു​ല​മാ​യി ആ​ഘോ​ഷി​ച്ചി​രു​ന്നു. ട്രാ​ൻ​സ്‌​പോ​ർ​ട്ട് വ​കു​പ്പ് സം​ഘ​ടി​പ്പി​ച്ച പ​രി​പാ​ടി​ക​ളി​ൽ പ​ങ്കെ​ടു​ക്കാ​നും ട്രാ​മി​ൽ യാ​ത്ര​ചെ​യ്യാ​നും ജ​ർ​മ​നി, ഓ​സ്ട്രേ​ലി​യ എ​ന്നി​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്നു​പോ​ലും ട്രാം ​പ്രേ​മി​ക​ൾ എ​ത്തി. 1873 ഫെ​ബ്രു​വ​രി 24ന് ​കു​തി​ര​ക​ൾ വ​ലി​ച്ച ആ​ദ്യ​ത്തെ ട്രാ​മു​ക​ൾ ആ​ഘോ​ഷ​ത്തി​ന്‍റെ ഭാ​ഗ​മാ​യി കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യു​ടെ തെ​രു​വു​ക​ളി​ൽ ഇ​റ​ങ്ങി.

ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ ആ​ധു​നീ​ക​ര​ണ​ത്തി​നു ട്രാം ​ലൈ​നു​ക​ൾ ത​ട​സം നി​ല്കു​ന്നു​വെ​ന്നും, ഒ​ട്ടേ​റെ സ്ഥ​ലം അ​പ​ഹ​രി​ക്കു​ന്നു​വെ​ന്നു​മൊ​ക്കെ ട്രാ​മി​നെ​തി​രേ ആ​ക്ഷേ​പ​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്. തി​ര​ക്കു​ള്ള റോ​ഡു​ക​ളി​ൽ ചെ​റി​യ ഗ​താ​ഗ​ത ത​ട​സ​ങ്ങ​ൾ ട്രാ​മു​ക​ളു​ണ്ടാ​ക്കു​മെ​ന്ന​ത് ശ​രി​ത​ന്നെ​യാ​ണ്. എ​ങ്കി​ലും ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ അ​ട​യാ​ള​മാ​ണ് ട്രാം.

​എ​ന്നാ​ൽ കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യു​ടെ ഹൃ​ദ​യ​മി​ടി​പ്പാ​യ ട്രാം ​വ​ണ്ടി​ക​ൾ വി​ശ്ര​മി​ക്കു​ന്ന ഗ​ര്യാ​ഹ​ട്ട് ട്രാം ​ഡി​പ്പോ മു​ടി​ഞ്ഞ ത​റ​വാ​ടു​പോ​ലെ​യാ​ണി​ന്ന്. ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ തി​ര​ക്കു​ക​ളി​ൽ​നി​ന്നു​മാ​റി, പ​ഴ​യ​കാ​ല​ത്തി​ന്‍റെ പ്രൗ​ഢി വി​ളി​ച്ചോ​തു​ന്ന ഡി​പ്പോ​യ്ക്ക് ഇ​പ്പോ​ൾ ശ്മ​ശാ​ന മൂ​ക​ത. തു​രു​മ്പി​ച്ച പാ​ള​ങ്ങ​ളും, നീ​ല​യും വെ​ള്ള​യും ചാ​യം പൂ​ശി​യ പ​ഴ​യ ട്രാം ​വ​ണ്ടി​ക​ളും അ​വി​ടെ ഒ​രു വ​ലി​യ കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ന്‍റെ ക​ഥ മൗ​ന​മാ​യി പ​റ​യു​ന്നു. എ​ൺ​പ​തു​ക​ളി​ൽ കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ൽ ട്രാ​മി​ൽ രാ​ജ​കീ​യ​മാ​യി യാ​ത്ര​ചെ​യ്തി​രു​ന്ന ന​ല്ല കാ​ലം പ​ല​ർ​ക്കും നൊ​സ്റ്റാ​ൾ​ജി​യ ആ​ണ്.

ഒ​രു​കാ​ല​ത്ത് ച​രി​ത്ര​പ​ര​മാ​യും സാം​സ്കാ​രി​ക​മാ​യും സ​മൃ​ദ്ധ​മാ​യ കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യു​ടെ ഇ​ന്ന​ത്തെ ദ​യ​നീ​യാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പ്ര​തീ​ക​ങ്ങ​ളാ​ണ് ഈ ​ട്രാ​മു​ക​ൾ എ​ന്നു​പ​റ​യാം. മി​ക്ക റോ​ഡു​ക​ളി​ലും ട്രാ​മി​ന്‍റെ ട്രാ​ക്കു​ക​ൾ​മൂ​ടി ടാ​ർ​ചെ​യ്തു. റോ​ഡു​ക​ളി​ൽ​നി​ന്ന് ട്രാ​ക്കു​ക​ൾ നീ​ക്കം​ചെ​യ്യു​ന്ന​ത് ചെ​ല​വേ​റി​യ കാ​ര്യ​മാ​യ​തി​നാ​ലാ​ണ് അ​വ മൂ​ടി ടാ​ർ ചെ​യ്ത​ത്. റോ​ഡു​ക​ൾ പൂ​ർ​ണ​മാ​യി മോ​ട്ടോ​ർ വാ​ഹ​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് തു​റ​ന്നു കൊ​ടു​ത്തു. ചി​ല​യി​ട​ത്തൊ​ക്കെ കൈ​രേ​ഖ​ക​ൾ​പോ​ലെ ഇ​രു​ന്പു പാ​ള​ത്തി​ന്‍റെ അ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ൾ ദൃ​ശ്യ​മാ​ണ്..

കേ​ര​ള​ത്തി​ലും ട്രാം

​ന​മ്മു​ടെ കേ​ര​ള​ത്തി​ലും ട്രാം ​ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. പ​റ​മ്പി​ക്കു​ളം കാ​ടു​ക​ളെ ചാ​ല​ക്കു​ടി​യു​മാ​യി ബ​ന്ധി​പ്പി​ക്കു​ന്ന ഈ ​സം​വി​ധാ​നം പ​ഴ​യ കൊ​ച്ചി നാ​ട്ടു​രാ​ജ്യ​മാ​ണ് കൊ​ണ്ടു​വ​ന്ന​ത്. 1907 മു​ത​ൽ1963 വ​രെ കൊ​ച്ചി​ൻ സ്റ്റേ​റ്റ് ഫോ​റ​സ്റ്റ് ട്രാം​വേ എ​ന്ന ക​മ്പ​നി​യാ​ണ് എ​ൺ​പ​തു കി​ലോ​മീ​റ്റ​ർ നീ​ള​മു​ള്ള ഈ ​ട്രാം സ​ർ​വീ​സ് ന​ട​ത്തി​യി​രു​ന്ന​ത്. പ​റ​മ്പി​ക്കു​ളം വ​നാ​ന്ത​ര​ങ്ങ​ളി​ലെ ഈ​ട്ടി​യും തേ​ക്കും ക​ട​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ടു​വ​രു​ന്ന​തി​നാ​ണ് ഇ​തു​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്ന​ത്.

ച​രി​ത്രം സ​ഞ്ച​രി​ച്ച​ത് ഇ​തി​ലേ...

ട്രാ​മു​ക​ളു​ടെ പ്ര​താ​പ​കാ​ല​ത്ത് ഡ​ൽ​ഹി, ബോം​ബേ, മ​ദ്രാ​സ് തു​ട​ങ്ങി​യ മ​ഹാ​ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ളി​ലും നാ​സി​ക്, പാ​ട്ന, ഭാ​വ്‌​ന​ഗ​ർ തു​ട​ങ്ങി​യ ചെ​റി​യ പ​ട്ട​ണ​ങ്ങ​ളി​ലും ജ​ന​പ്രി​യ ന​ഗ​ര ഗ​താ​ഗ​ത​മാ​ർ​ഗ​മാ​യി​രു​ന്നു ട്രാം. ​കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ൽ കു​തി​ര​വ​ണ്ടി ട്രാ​മു​ക​ൾ സീ​ൽ​ദാ​യ്ക്കും അ​ർ​മേ​നി​യ​ൻ ഘ​ട്ട് സ്ട്രീ​റ്റി​നും ഇ​ട​യി​ലു​ള്ള 3.8 കി​ലോ​മീ​റ്റ​ർ ദൂ​ര​ത്ത് 1873 മു​ത​ൽ ഓ​ടി​ക്കൊ​ണ്ടി​രു​ന്നു.

1874ൽ ​ആ​ദ്യ​ത്തെ കു​തി​ര​വ​ണ്ടി ട്രാ​മു​ക​ൾ ബോം​ബേ​യി​ൽ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം തു​ട​ങ്ങി. കൊ​ളാ​ബ​യി​ൽ​നി​ന്ന് ക്രോ​ഫോ​ർ​ഡ് മാ​ർ​ക്ക​റ്റ് വ​ഴി പൈ​ധോ​ണി​യി​ലേ​ക്കും, ബോ​റി ബ​ണ്ട​റി​ൽ​നി​ന്ന് പൈ​ധോ​ണി​യി​ലേ​ക്കും ര​ണ്ടു റൂ​ട്ടു​ക​ളി​ലൂ​ടെ ആ​യി​രു​ന്നു സ​ർ​വീ​സ്. ട്രാ​മു​ക​ൾ വ​ന്ന ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ മൂ​ന്നാ​മ​ത്തെ ന​ഗ​ര​മാ​ണ് നാ​സി​ക്. 1886ൽ ​പാ​ട്ന​യി​ൽ കു​തി​ര​വ​ണ്ടി ട്രാ​മു​ക​ൾ എ​ത്തി.

കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ൽ ബൗ​ബ​സാ​ർ സ്ട്രീ​റ്റ്, ഡ​ൽ​ഹൗ​സി സ്ക്വ​യ​ർ, സ്ട്രാ​ൻ​ഡ് റോ​ഡ് വ​ഴി സീ​ൽ​ദാ​യ്ക്കും അ​ർ​മേ​നി​യ​ൻ ഘ​ട്ട് സ്ട്രീ​റ്റി​നും ഇ​ട​യി​ൽ 1880ൽ ​റി​പ്പ​ൺ പ്ര​ഭു പു​തി​യ​തും നീ​ള​മേ​റി​യ​തു​മാ​യ മീ​റ്റ​ർ ഗേ​ജ് പാ​ത ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്തു. ര​ണ്ടു​വ​ർ​ഷ​ത്തി​നു​ശേ​ഷം, ക​ൽ​ക്ക​ട്ട ട്രാം​വേ ക​മ്പ​നി ട്രാ​മു​ക​ൾ വ​ലി​ക്കാ​ൻ ആ​വി ലോ​ക്കോ​മോ​ട്ടീ​വു​ക​ൾ (കു​തി​ര​ക​ൾ​ക്ക് പ​ക​രം) പ​രീ​ക്ഷി​ച്ചു.

1902ഓ​ടെ കോ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ൽ ആ​ദ്യ​ത്തെ ഇ​ല​ക്ട്രി​ക് ട്രാം​കാ​റു​ക​ൾ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം തു​ട​ങ്ങി. എ​സ്പ്ല​നേ​ഡി​നും കി​ഡ​ർ​പോ​റി​നും ഇ​ട​യി​ലും എ​സ്പ്ല​നേ​ഡി​നും കാ​ളി​ഘ​ട്ടി​നും ഇ​ട​യി​ലും ഇ​ത് പ്ര​വ​ർ​ത്തി​പ്പി​ച്ചു. 1907ൽ ​ബോം​ബേ ഇ​ല​ക്‌​ട്രി​ക് സ​പ്ലൈ ആ​ൻ​ഡ് ട്രാം​വേ ക​മ്പ​നി​ക്കു (ബെ​സ്റ്റ്) കീ​ഴി​ൽ ബോം​ബേ ട്രാം ​വൈ​ദ്യു​തീ​ക​രി​ച്ചു. കാ​ൺ​പു​രി​ൽ 1907ലും, ​ഒ​രു വ​ർ​ഷ​ത്തി​നു ശേ​ഷം ഡ​ൽ​ഹി​യി​ലും ട്രാ​മു​ക​ൾ എ​ത്തി.

യാ​ത്ര​ക്കാ​രു​ടെ എ​ണ്ണം കു​റ​വാ​യ​തി​നാ​ൽ 1903ൽ ​ട്രാം സ​ർ​വീ​സ് നി​ർ​ത്തു​ന്ന ആ​ദ്യ​ത്തെ ന​ഗ​ര​മാ​യി പാ​ട്ന മാ​റി. പ​ട്ടി​ണി​യും പ്ലേ​ഗും ഉ​ണ്ടാ​യ​തി​നെ​ത്തു​ട​ർ​ന്ന് 1933ൽ ​നാ​സി​ക്ക് ട്രാം​വേ​ക​ൾ അ​ട​ച്ചു​പൂ​ട്ടി. നി​ക​ത്താ​നാ​വാ​ത്ത ന​ഷ്ട​ത്തി​ലേ​ക്ക് ഓ​ടി​യ​തി​നു​ശേ​ഷം അ​തേ​വ​ർ​ഷം​ത​ന്നെ കാ​ൺ​പു​രി​ലും ട്രാ​മു​ക​ൾ നി​ർ​ത്തി. മ​ദ്രാ​സി​ലെ ട്രാം ​ക​മ്പ​നി 1950ൽ ​പാ​പ്പ​രാ​വു​ക​യും 1953ൽ ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം അ​വ​സാ​നി​പ്പി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു. 1964 വ​രെ ബോം​ബേ​യി​ൽ ട്രാ​മു​ക​ൾ ഓ​ടി​ക്കൊ​ണ്ടി​രു​ന്നു.,1963 വ​രെ ഡ​ൽ​ഹി​യി​ലും...